باللَّه دادند . به نظر مىرسد كه مستعين در نظر داشت جلوى نفوذ تركها را كه نيروى نظامى آنها به نيروى سياسى فزاينده‌اى در كشور مبدل شده بود ، بگيرد امّا از طرف آنها و بويژه از سوى « بغاى صغير » با مخالفت سرسختانه‌اى رو به رو شد . آنان با معتز بن متوكّل دست بيعت دادند و ميان ياران و هواداران اين دو خليفه كه مقر اوّلى در بغداد و مقر دوّمى در سامرّاء بود جنگ خونبارى در گرفت . اين جنگ در شرايط اقتصادى كشور بسيار تأثير گذاشت . با به خلافت رسيدن معتز ، مستعين به واسط تبعيد شد و سر انجام به دست گروهى كه سعيد خادم رهبرى آنها را بر عهده داشت ، به قتل رسيد . « 1 » امّا معتز نيز همواره از ناحيهء تركان كه پدرش را كشته و پسر عمويش را از خلافت خلع كرده بودند احساس ترس و نگرانى مىكرد . بالاخره خلافت براى او نيز پايدار نماند و به طرز فاجعه آميزى به قتل رسيد . ماجراى كشته شدن معتز بنابه نقل مورخان اين گونه بود : . . . گروهى از تركان بر او وارد شدند و پاى او را گرفتند و او را روى زمين كشيدند و تا در اتاق آوردند و با گرز ، بر سر او زدند و جامه‌اش را دريدند و او را در آفتاب نگه داشتند او از شدّت گرما يك پا بر زمين مىنهاد و پاى ديگر بر مىداشت . بعضى هم به او سيلى مىزدند و او با دست خويش روى خود را مىگرفت تا از ضربه‌هاى آنها جلوگيرى كند سپس گروهى از علماى كاخ حكومتى را شاهد خلع او گرفتند و آنگاه وى را در سردابى داخل كردند

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 50 ، ص 8 به نقل از ابن اثير ، ج 7 ، ص 60 - 61 .